Editör

Bülent Irkkan

Yayın Kurulu

Özlem Akdağ
Meryem Akköse
Mustafa Alibaşoğlu
Dilek Bal
Erdal Bektaş
Can Gazialem
Elif İnan
Nejat Kutup
Doğanay Sevindik
Ceyda Taşdelen
Gülçin Telioğlu
Aylin Yılmazbayhan
Leyla Yücel






Fotografya Yayın Kurulu
adına İmtiyaz Sahibi
Ş. Uğur Okçu


E-Mail Fotografya
fotografya@ada.com.tr

Yayınlanmasını İstediğiniz
Fotoğraf Haberleri İçin

fotografya_haberler
@ada.net.tr


ADANET Fotoğraf Editörü

Ş. Uğur OKÇU
 
ara
    Sayılar    Sayı 17    Dijital Üzerine    Dijitale Başlarken
Dijitale Başlarken
Dijital 1

Yaşar Burak SAVAK

Selam fotoğraf meraklıları,

Kişisel bilgisayarlar (PC) ve Internet günlük hayatımızda birçok alanda olduğu gibi, fotoğrafçılıkta da oldukça büyük ve ilginç değişmelere neden oldular. Negatif veya slayt filmden CMOS/CCD algılayıcı(SENSOR) ve dijital ortamda saklanmaya geçiş; ardından karanlık odadan PC bazlı ortamda foto editing ve baskı, bunların akla ilk gelenleri. İste bu kösede, PC ortamı ve İnternet'in, konvansiyonel karanlık oda tekniklerine etki ve yardımlarıyla, onların yerini alması konusundaki gelişmeleri inceleyeceğiz. Kendimize profesyonelliğe başlangıç seviyesinde dijital bir karanlık oda kurup, bu alanda tecrübelerimizi artırmaya çalışacağız. Amacımız konvansiyonel baskı tekniklerinden, dijital ortama geçmek olacak. Bu kösenin ana olarak odaklandığı nokta, karanlık oda tekniklerinin dijital ortamda uygulanması ve bu konudaki yazılımların kullanılması(özellikle şu an itibariyle en çok kullanılan Adobe PhotoShop yazılımı) olacaktır.

DİJİTAL KARANLIK ODA VE ELEMANLARI

Bu sayımızdaki konumuz dijital karanlık oda kurmak için gerekli ekipmanlar ve bunların işlevleri.

Yukarıdaki diagram hem temel dijital karanlık oda elemanlarını bize tanıtmakta hem de yukarıdan aşağıya doğru bakıldığında dijital editing ve baskı işlemlerinin akis sırasını bize göstermektedir.

Simdi bu elemanları bir kaç cümle ile size tanıtmaya çalışacağım.

Analog ya da dijital fotoğraf makinasıyla fotoğraflarınızı çektikten sonra ilk yapmanız gerekli is fotoğraflarınızı bilgisayarınıza aktarmaktır. Zannedilenin aksine, baskıya hazırlık işlemlerinizi dijital ortamda yapabilmeniz için dijital fotoğraf makinası kullanmanız gerekmemektedir. Analog fotoğraf makinanızla çektiğiniz fotoğrafların negatif ya da slaytlarını bir fotoğraf scanner'i aracılığıyla bilgisayarınıza aktarabilirsiniz. Böylelikle daha önceden çekmiş olduğunuz fotoğraflar üzerinde de editing işlemleri yapabilmeniz mümkündür. Scanner ile tarama işlemi sadece size ekstra bir işlem ve de ekstra bir ekipman masrafı daha getirmektedir, zira dijital fotoğraf makinalarında zaten fotoğraf dijital ortamda olduğundan sadece fotoğraf makinanızı ya da dijital medyanızı(örneğin hafıza kartuşu) bilgisayarınıza bağlamanız kafidir.

fotoğraflarınızı bilgisayarınıza aktardığınızda, dijital olarak baskıya hazırlık yapmak için hazırsınız demektir. Bu işlem için en çok kullanılan ve de en çok beğeni gören program, neredeyse tartışmasız diyebileceğimiz, Adobe PhotoShop adli yazılımdır. Bu nedenle, bu yazılımın bir adedini temin edip bilgisayarınıza kurmanız gerekmektedir. Bu köse, bu yazılımın kullanımını açıklamayı hedeflediğinden, yazılımın bilgisayarınıza kurulum işlemi bu kösenin odağı dışındadır. Bu nedenle, kurum hakkında yardıma ihtiyacınız olursa, bu programı temin ettiğinizde yanında gelen dokümanlara ve Adobe'nin web sayfasına danışmanızı tavsiye ederiz.

Adobe PhotoShop yazılımıyla gerekli düzeltme ve rötuşları yaptıktan sonra, fotoğrafınız artık baskıya hazırdır. baskı için izleyebileceğiniz baslıca iki yol var, bunların ilki evde fotoğraf yazıcınız(Photo printer) aracılığıyla kendiniz basmanız, ya da elden ya da İnternet aracılığıyla profesyonel bir fotoğraf labına göndererek orada bastırmanız.


TARAYICILAR (SCANNER )

Yazımın ikinci kısmında sizlere, analog fotoğraf makinalarıyla çektiğimiz fotoğrafları dijital ortama taşıyabilmemiz için gerekli ekipman olan SCANNER(tarayıcı)ları kısaca tanıtmaya çalışacağım.

Scanner'lar temel olarak üç kategoriye ayrılabilirler:

- Flatbed : Bu scanner en yaygın kullanılan çeşit olarak karsımıza çıkıyor. Genel amaçlı dizayn edildiklerinden dolayı, ofislerde dokuman taranmasından fotoğrafçılığa kadar geniş bir alanda kullanım şansı buluyorlar. Lakin, her turlu kullanımı amaçlayan tasarımları, fotoğrafçılıkta, tarama kalitesindeki yetersizlik olarak kendisini gösteriyor, çünkü fotoğrafçılık en iyi tarama kalitesi gerektiren tarama kullanım amacı. Tarama çözünürlüklerinin düşüklüğü ve focus problemlerinden dolayı, profesyonel amaçlı fotoğraf tarama için yeterli performansı gösteremedikleri için fotoğrafçılıkta genelde amatör kullanıcılar tarafından kullanılıyorlar. Negatif ya da slayt film tarama kapasiteli olanları genellikle bir ek aydınlatma ünitesiyle geliyorlar, bazen bu ünite scannerin kapağına entegre edilmiş de olabiliyor. Bu tur scanner'larin fotoğrafçılığa elverişli olanlarının fiyatları $100 civarından başlıyor ve $500'a kadar çıkıyor.

- Film : Bu tur scannarler özellikle fotoğrafçılıkta kullanılmak üzere tasarlanmış cihazlardır. Taranacak materyalden ışığı geçirmek ve karsı taraftaki algılayıcı(sensor) sayesinde dijitize etme prensibiyle çalıştıklarından baskı resimleri tarayamazlar. Özel amaçlı üretildikleri için daha geniş bir dinamik renk hassasiyetleri ve çözünürlükleri vardır. fiyatları $300'den başlayıp $3000'e kadar çıkmaktadır. Ebetteki bir basım evinin ihtiyacına yanıt verebilecek kapasite de olmasalar da (bu tur kuruluşların kullandığı scannerlar için "Drum" tipine bakiniz), profesyonel fotoğrafçılıkta oldukça yüksek bir seviyeye kadar kullanılmaktadırlar. Tek dez avantajları, yukarıda belirtildiği gibi sadece film tarayabildiklerinden, sinirli bir medya tipine hitap edebilmeleridir.

- Drum : Bu alanda ilk geliştirilen teknoloji olmasına rağmen hala en kaliteli ve pahalı scannerlarin kullandığı tekniktir. basım evlerince kullanılırlar ve $10000 dolardan başlayan fiyatları vardır. Diğer teknolojilerin kullandığı CCD teknolojisinden farklı olarak photomultiplier tubes (PMT) kullanırlar. fotoğraf filmi ya da slaydı bir cam tüpün etrafına yerleştirildikten sonra çok yüksek hızlarda bir algılayıcının etrafında döndürülmesiyle resim taranır.

Scanner seçilirken dikkat edilecek hususlar:

- Çözünürlük (Resolution): Bir scannerin dokumanı tararken ayırt edebildiği en küçük uzaklık olarak tanımlayabiliriz çözünürlüğü. Genelde dots per inch (dpi) or pixels per inch (ppi)olarak tanımlanır. örneğin 2400 dpi çözünürlüğe sahip bir scannerin ayırt edebildiği iki noktanın arası 0.001 cm'dir. Bu özellik bilhassa baskı esnasında fotoğrafı ne kadar büyütebileceğimizi belirler, yine bir örnek verecek olursak, gözümüzün çözünürlüğü 300 dpi dir ve 300 dpi dan daha az Çözünürlük ile basılmış bir fotoğraftaki noktaları görmeye baslarız. Bu nedenle, gözü kusursuz gelmesi istenilen bir fotoğrafın en az 300 dpi Çözünürlük ile basılmış olması gerekmektedir. 2400 dpi scanner ile eğer 35mm film negatifi tarıyorsanız resminizi bastırabiliceğiniz en büyük boyut 20x28 cm'dir (8x11 inch). çünkü 35 mm negatif 24x35 mm dir. Bu sebeple, alacağımız scanneri seçerken yapmayı düşündüğümüz en büyük baskıyı göz önünde bulundurmalıyız. Bu konuda dikkat edilmesi gerekli bir başka noktada, reklamlardaki yanıltıcı bilgilendirmedir. Scanner üreticileri ürünlerinin özelliklerini yazarken, fiziksel çözünürlüğün yanında interpolasyon ile yarattıkları çözünürlükleri de belirtmektedirler. Bu sebeple reklamlarda 16000 yada 48000 gibi dpi numaraları görmeniz mümkündür. Bilindiği gibi interpolasyon, olmayan bir bilgiyi yakınındaki verilerden tahmini olarak elde etmedir. Bu nedenle alış veriş yaparken aldığınız scannerin fiziksel çözünürlüğüne önem vermenizi tavsiye ederim.

- Renk derinliği (Bit depth): Bu özellik bir scannerin kaç adet rengi adresleyebildiğini gösterir, örneğin her rengi 8-bitte adresliyor ise bu scannerin 3x8 = 24 bit derinliği olduğunu gösterir.(Denklemdeki 3 rakamı R-G-B den geliyor.) Bu da 2 üzeri 24 denkleminden 16777216 adet renk demektir. Yani bu scanner 16777216 adet farklı rengi algılayabilir. Günümüzde 24 bit derinlik neredeyse standart halini almıştır, su sıralar 48 bit derinliğe sahip scannerler yaygınlaşmaktadır.

- Dinamik renk hassasiyeti (Dynamic Range): Dinamik renk hassasiyeti 0.0 ile 4.0 arasında değişen bir değerdir, ve scannerin renk tonlarını algılama hassasiyetini gösterir. Genel amaçlı scannerlar için bu değer 2.4 civarındayken, profesyonel fotoğrafçılık için kullanılması düşünülen bir ekipman için en az 3.3 ve yukarısı tercih edilmelidir.

- Bilgisayara bağlanma arayüzü (Connectivity): Bilgisayara bağlanma arayüzü yaptığınız taramaların aldığı sureyi belirlemekte rol oynar..Günümüzün en popular teknolojileri USB1.1, USB2.0, SCSI, 1394, paralel porte olarak sıralanabilir. bunların arasından parallel port en yavaş olanı, SCSI de bilgisayarınıza kurumu en zor olandır. Tavsiyem USB 2.0 ya da 1394 bağlanma ara yüzlü bir scanner almanız. Bu iki teknolojinin bilgi transfer hızları oldukça benzer ve kurulumları ayni şekilde kolay. USB 1.1 de biraz daha yavaş olmasına rağmen kabul edilebilir özelliklere sahip. Son olarak su unutulmamalıdır ki, scannerin Diğer parçaları da hızda önemli rol oynamaktadır, bu nedenle ayni arayüze sahip scannerlar farklı hızlarda çalışabilirler.

- Kullanıcı arayüzü (User Interface): Kullanıcı arayüzü yazılımı, scannerinizi kullanırken en çok ilişkide bulunacağınız kısım. Bu nedenle, yazılımı iyi organize edilmiş ve sizin için kullanımının kolay olduğuna inandığınız bir modeli tercih edin.

İlerleyen sayılarımızda PhotoShop tanıtımı ve adım adım kullanım methodlarına başlayacağız ve yeri geldikçe bu ekipmanların özelliklerine ve dijital karanlık oda ortamındaki işlevlerine daha derinlemesine değineceğim.

Detaylı bilgiler için aşağıdaki web adreslerini kullanabilirisiniz:

http://www.kodak.com
http://www.canon.com
http://www.nikon.com
http://www.adobe.com
http://www.hp.com
http://www.epson.com

Unutmamalı ki Yukarıdaki yazım konuya iyi bir genel bakış getirmek üzere hazırlanmıştır, o nedenle sizin aklınızdaki bazı sorulara yanıt olmayabilir. eğer böyle sorularınız olursa lütfen bana yazın. Cevaplamaktan memnuniyet duyarım.

Şimdilik hepinize selamlar,

Burak.




 
   
 
   
 

Barındırma: AdaNET - İlk Tasarım: G-Tasarım -

 

 

Fotoğrafya'da yayınlanan yazıların, fotoğrafların ve kısa filmlerin sorumluluğu
yazarlarına/fotoğrafçılarına/sanatçılarına/film yönetmenlerine aittir.

AdaNET Ana Sayfa